Çfarë janë paaftësitë zhvillimore?
Paaftësitë zhvillimore janë kushte që zakonisht janë të pranishme në lindje. Ato mund të ndikojnë në rritjen dhe zhvillimin e fëmijës. Këto kushte mund të shkaktojnë probleme fizike, të të mësuarit, gjuhësore ose sjelljeje. Ato mund të përfshijnë:
- Vështirësi në të mësuar. Këto kushte ndikojnë aftësinë për të mësuar.
- Çrregullimi i spektrit të autizmit (ASD). Ky është një çrregullim që ndikon sjelljen, komunikimin dhe aftësitë sociale.
- Paralizë cerebrale (CP). Ky është një kusht që ndikon lëvizjen, koordinimin dhe ekuilibrin.
- Paaftësi fizike. Këto mund të përfshijnë verbërinë ose shurdhërinë.
- Kushte që mund të ndikojnë aftësitë fizike dhe mendore. Kjo mund të përfshijë Sindromën Down.
Këto kushte mund të shkaktojnë sfida jetëgjata në të mësuar. Kryerja e detyrave të përditshme mund të jetë e vështirë. Trajtimi i hershëm mund t’i ndihmojë fëmijës tuaj të mësojë aftësi të rëndësishme dhe të maksimizojë pikat e tij të forta.
Çfarë shkakton paaftësitë zhvillimore?
Paaftësitë zhvillimore shpesh janë të pranishme në lindje. Ato mund të ndodhin për shkaqe të ndryshme. Këto mund të përfshijnë:
- Anomali gjenetike ose kromozomale. Këto shkaktojnë kushte si Sindroma Down, Sindroma Fragile-X dhe Sindroma Rett.
- Përdorimi i substancave gjatë shtatzënisë. Për shembull, pirja e alkoolit gjatë shtatzënisë mund të shkaktojë çrregullime të spektrit alkoolik fetal.
- Disa infeksione gjatë shtatzënisë.
- Lindja para kohe ose pesha e ulët në lindje.
Si diagnostikohen paaftësitë zhvillimore?
Mënyra se si diagnostikohet një paaftësi zhvillimore varet nga kushti. Mund të kryhen teste kontrolli ose ekzaminim fizik për të kontrolluar ndonjë problem mjekësor. Testet dhe pyetësorët e tjerë mund të ndihmojnë për të zbuluar nëse fëmija juaj ka një paaftësi zhvillimore. Këto mund të përfshijnë:
- Teste kontrolli të kryera gjatë shtatzënisë ose për foshnjat e porsalindura
- Teste kontrolli zhvillimi dhe sjelljeje ose pyetësorë për të parë nëse fëmija juaj zhvillohet në kohë
- Vëzhgimin e sjelljes së fëmijës dhe se si ai/ajo ndërvepron me njerëzit e tjerë
- Testimin e performancës intelektuale dhe shkollore të fëmijës
- Pyetjen rreth historisë familjare
Cilat janë trajtimet për paaftësitë zhvillimore?
Nëse fëmija juaj ka një paaftësi zhvillimore, këto janë zakonisht kushte jetëgjata. Shpesh, nuk ka kurë, por trajtimi mund të ndihmojë simptomat. Trajtimet mund të përfshijnë:
- Terapi fizike, të folure dhe profesionale
- Metoda të veçanta mësimdhënie
- Këshillim psikologjik
- Ndjekjen e mënyrës se si fëmija juaj rritet dhe ndryshon me kalimin e kohës
NIH: Instituti Kombëtar i Shëndetit të Fëmijës dhe Zhvillimit Njerëzor
Burimi: Developmental Disabilities. Faleminderit MedlinePlus, National Library of Medicine.